Przez dziesięć lat używała sprayu obkurczającego śluzówkę nosa, aż uzależniła się od niego na dobre. Louise Gough z Walii wydała na takie preparaty około 2 tys. funtów. Laryngolog, który leczy takie przypadki, uważa, że ostrzeżenie na opakowaniach powinno być wyraźniejsze.
Od przeziębienia do uzależnienia
30-letnia Louise Gough z Caerphilly sięgnęła po Sudafed, dostępny bez recepty, kiedy była przeziębiona. Efekt był natychmiastowy: nos udrożnił się w około 10 sekund. Nie przeczytała jednak informacji, że preparat jest przeznaczony wyłącznie do krótkiego stosowania.
Z czasem spray stał się nawykiem. Nawet bez infekcji nos pozostawał zatkany, więc sięgała po kolejne dawki, do 15 razy dziennie. Bez butelki pod ręką czuła niepokój. Kupowała ją po kryjomu, za około 7 funtów, bo partnera irytowały te wydatki. Opisuje, że czuła się jak więzień we własnym ciele.
Dlaczego spray zaczyna szkodzić
U Gough rozwinął się tzw. katar polekowy (rhinitis medicamentosa), czyli zatkany nos wywołany samym lekiem. Vik Veer, konsultant laryngolog, wyjaśnia, że takie spraye działają przez chwilowe ograniczenie dopływu krwi do błony śluzowej nosa. Przy dłuższym stosowaniu, gdy działanie słabnie, nos jest coraz bardziej zatkany, co skłania do kolejnej dawki.
Veer podkreśla, jak paradoksalny jest ten mechanizm: „To, co robisz, żeby poczuć się lepiej, w rzeczywistości pogarsza twój stan” – powiedział lekarz. Dodał, że każdy laryngolog zna ten problem i widzi go niemal w każdej poradni.
- Oficjalne zalecenie: spraye z ksylometazoliną i oksymetazoliną nie dłużej niż pięć dni z rzędu.
- Według Veera problemy mogą pojawić się już po trzech dniach.
- Gdy Gough zaczynała, limit wynosił siedem dni. Obecne ostrzeżenie o pięciu dniach dodano na opakowaniach w 2026 roku.
Odstawienie i skutki
Przełomem był rodzinny urlop w Grecji, podczas którego zużyła dwie butelki w 11 dni. Zrozumiała wtedy, że musi przestać, i od trzech lat nie używa sprayu. Pierwsze dni bez leku były trudne: miała trudności z oddychaniem i czuła się klaustrofobicznie. Po miesiącu oddychała już przez nos bez wspomagania.
Nie wszystko jednak wróciło do normy. Węch i smak nie są u niej tak wyraźne jak wcześniej.
Producent Sudafedu przekazał, że bezpieczne stosowanie jego produktów jest priorytetem. Informacje o użyciu znajdują się na opakowaniu, w ulotce i na stronie internetowej. Firma zachęca, by w razie wątpliwości porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.
Co to oznacza dla czytelników w Polsce
Historia dotyczy Wielkiej Brytanii, ale problem nie jest lokalny. Substancje takie jak ksylometazolina czy oksymetazolina występują także w lekach na katar sprzedawanych w Polsce bez recepty. Nie wiadomo, czy brytyjskie zmiany na opakowaniach będą miały odpowiednik w UE, dlatego warto sprawdzać zalecenia w ulotce konkretnego preparatu.
W praktyce obowiązuje prosta zasada: spray obkurczający nie jest lekiem na długotrwałą niedrożność nosa. Jeśli katar lub zatkany nos nie ustępują po kilku dniach, albo jeśli ktoś zauważa, że bez sprayu nie może normalnie oddychać, lepiej zgłosić się do lekarza lub farmaceuty, zamiast sięgać po kolejną butelkę.
Źródło: BBC News – „Woman who got hooked on nasal spray for 10 years says it cost her thousands”






